Natuurgebied Lutterzand

Wetenswaardigheden over het Lutterzand:

Het lutterzand is een 750 hectare groot natuurgebied. Het meanderende riviertje de Dinkel zoekt zichzelf een weg zoekt door de natuur. De Dinkel ontspringt vlak bij Coesveld  en mond uit in de Vecht ter hoogte van Neuenhaus. Het riviertje heeft een lengte van 93 Km.

  • Een echte aanrader voor wandel- en fietsliefhebbers
  • Sinds 2007 aardkundig monument
  • Bijzondere zandverstuivingen en afkalvingen langs de (hoge) Dinkeloevers
  • Heidevelden
  • Jeneverbessen
  • Glooiend landschap met veel verschillende bomen
  • Oeverzwaluwen, ijsvogels en reeën
  • Het gebied is het gehele jaar toegankelijk waar u vrij kunt wandelen en fietsen op de daarvoor aangegeven paden.
  • Uw hond mag eventueel ook mee, mits die is aangelijnd.

Wat is er te doen in het natuurgebied:

  • Toeristisch Informatie Punt (TIP)
  • Wandelroutenetwerk (knooppunt S11)
  • Fietsroutenetwerk (knooppunt 61)
  • Kano varen op de Dinkel, van 1 september t/m  31 maart
  • Rit met de Lutterzand-Express onder begeleiding van een natuurgids
  • Mindervaliden-pad
  • Geocaching (www.geocaching.com)
  • Hondenspeelveld
  • Schatgraven met metaaldetector (kinderfeestje)
  • Speeltuin

Voor een leuke video-impressie van de natuurbelevenis van het Lutterzand, klik hier

Geniet de natuur met respect, vele mooi plekken zijn opengesteld door particuliere eigenaren en Staatsbosbeheer

Historie

Tot een van de meest specifieke gebieden langs het riviertje de Dinkel behoort het Lutterzand.
De Dinkel vormt hier de grillige grens tussen lager gelegen stroomdalgraslanden en een uitgestrekt, hoger gelegen stuifzandgebied. De steile Dinkeloevers bieden hier een bron van informatie over de geschiedenis van het Dinkeldal vanaf de laatste ijstijd.

De laatste grote veranderingen in het landschap vonden rond 1700 plaats. In die tijd zijn de woeste gronden, maar ook vruchtbare akker- en weidegronden, onder het stuifzand verdwenen. Als middel om verdere verstuiving tegen te gaan en deels als schadeloosstelling werd de boeren toegestaan om kudden schapen langs de Dinkel te weiden.
Dankzij de toenemende veeteelt (anno 1700) kon de jeneverbes zich weer uitbreiden tot prachtige struwelen, zoals ze nu nog in het Lutterzand te vinden zijn.
Pas na de verdeling van de gemeenschappelijke gronden, begin 1800, werd het stuivende zand vastgelegd door inplant van de grove den.

Variatie in natuur!

Het Lutterzand is nu een afwisselend landschap met grillige vliegdennen, grote dennenbossen van verschillende leeftijden, jeneverbesstruwelen en heideveldjes. Karakteristieke vogels als buizerd, zwarte en bonte specht, staartmees, boomleeuwerik, nachtzwaluw en andere zangvogels zijn daar waar te nemen. De Dinkel zelf is de biotoop van de grote gele kwikstaart en de ijsvogel. De oeverzwaluw, voor het broeden aangewezen op de steile Dinkeloevers, is ook nog af en toe waar te nemen.
De Dinkel treedt bij grote waterafvoer in de regen-periodes regelmatig buiten haar oevers, waardoor meer dan 400 ha. stroomdalgraslanden overstromen. Daar waar de Dinkel een bocht van 180 graden maakt, in het hartje van het Lutterzand, ligt een soort landtong de zgn. ‘Groene Staart’, op z’n Twents gezegt ‘Greun’n Stet’.

 

 

Aardkundig monument

lutterzand dinkel 2014
Natuurgebied Lutterzand is binnen de gemeente Losser een van de meest waardevolle geologische locaties waar een bijzondere dekzandontsluiting in de zomer van 2007 is benoemd tot Aardkundig Monument. Een aardkundig monument is een plek of gebied, dat z’n status ontleend aan z’n aardkundige (geologische, geo-morfologische of bodemkundige) betekenis.
Het aanwijzen van zo’n plek is vooral bedoeld om mensen bewust te maken van de ontstaanswijze van dit specifieke landschap, dat bijzonder en behoudenswaardig is. Daarnaast zorgt deze status ook voor extra aandacht ten behoeve van beheer en bescherming, ook al is er geen officiële verordening aan verbonden.

 

 

 

Extra informatie voor de geschiedenis liefhebbers onder ons

( Bron: www.regiocanons.nl/overijssel/twente/losser/het-lutterzand )

Het Lutterzand ca. 1700

Het gevolg van verschraling en verstuiving

Het Lutterzand is een uitgestrekt natuurgebied van jeneverbesstruiken, dennenbossen en heidevelden. Het gebied wordt voor een groot deel omzoomd door de Dinkel. Dit riviertje is nog één van de weinige in Nederland dat zijn oorspronkelijke karakter heeft behouden. De loop van de rivier meandert sterk en veroorzaakt diepe insnijdingen in de bodem. De kronkelingen zijn het sterkst zichtbaar bij de “Greune Stet”. De rechteroever is daar hoog gelegen met afgeslepen zandige oevers en op een aantal punten heb je een prachtig uitzicht over vlakke groene weilanden. De bewoners in de omgeving hebben zowel de lusten als de lasten van het Lutterzand ervaren. Visserij, tolheffing bij de bruggen, het zich kunnen verbergen en toerisme behoorden bij de eerste categorie. Overstromingen, zandverstuivingen en ook verdrinkingen waren de negatieve aspecten.

Tolgelden

De Kribbenbrug, aan de ingang van het Lutterzand, was een belangrijke schakel van de voormalige weg van Oldenzaal over de Tankenberg naar Gildehaus. De tol bij de Kribbenbrug, waarvan de opbrengsten ten goede kwamen aan de stad Oldenzaal, was eeuwenoud. In de 10de eeuw moest voor een kar of turfwagen een stuiver betaald worden en voor personen, behalve uit Stad en Gericht Oldenzaal, een halve stuiver. Vrijstelling hadden, behalve de Twentse edelen, ook de heren van het huis Bentheim. Behalve deze brug beheerde de stad Oldenzaal ook de Poppenbrug, de zogenaamde Schepersvonder. De kosten van reparaties aan beide bruggen waren rond 1660 enorm uit de hand gelopen en bedroegen wel f 2.400,‒. De magistraten smeekten daarom aan de Staten van Overijssel en aan de graaf van Bentheim om verlost te worden van die schuld. In de 18de eeuw werden zowel de kosten als de opbrengsten aan particulieren overgedragen. Zo nam in 1735 Gerrit Binckhorst uit de Lutte het onderhoud van de bruggen op zich, waarvoor hij een jaarlijkse vergoeding ontving van 20 Carolusgulden en het recht om als burger op de Oldenzaalse markt zijn inkopen te doen. In 1805 betwistte een drietal eenvoudige boeren, die 20 km verderop aan de grens bij Gronau woonden, de rechtmatigheid van de tolheffing. Ze kregen gelijk. De ware reden was dat hierdoor de smokkel van koloniale waren vanaf het eiland Helgoland werd vergemakkelijkt, vooral ten gunste van de rijkere klasse.

Postmeester

De Dinkel trad bij overvloedige regenval regelmatig buiten zijn oevers. Postmeester Helms uit Delden was halverwege 1775 de overstromingen bij de Poppenbrug beu. Het postverkeer naar en van Duitsland was ernstig gestremd. Hij vroeg aan de Ridderschap van Overijssel of er geen tweede Poppenbrug aangelegd kon worden. Voor de Stad Oldenzaal een enorme investering. Landmeter Schröder uit Gildehaus en de timmerlieden Velthuis en Berghuis adviseerden echter om de vernauwingen van de Dinkel bij het Lutterzand weg te nemen. Een voorstel dat de magistraat Oldenzaal gaarne overnam.

Privatisering Lutterzand

De boeren in de omgeving benutten het Lutterzand eeuwenlang voor hun behoefte aan brand- en timmerhout, het weiden van hun vee en verzamelen van humus ter verrijking van hun akkers. In de 17de en 18de eeuw veranderde het gebied door uitputting in een grote zandvlakte. Bij oostenwind raakte grote delen landbouwgrond onder het zand bedolven. De oogst had daar sterk onder te lijden. De marke De Lutte besloot om het Lutterzand te herbebossen. In 1819 werd de meeste markegrond verdeeld en wel verhoudingsgewijs naar de omvang van ieder erf aan grond. Voor een twintigtal percelen echter was geen interesse, waaronder perceel nummer 6: het Lutterzand, dat qua oppervlakte vele malen groter was dan de overige 19 samen. Omdat over deze percelen geen belasting was betaald en de “eigenaar” de Lutter Marke niet meer bestond, verkocht de Ontvanger der Directe Belasting de percelen. Na afslag werd, op 14 mei 1852, een viertal Lutterse boeren gezamenlijk voor f 1.200,− eigenaar.
Vanwege het bijzondere karakter is het Lutterzand in 2007 aangewezen tot Aardkundig Monument. In plaats van boeren, postmeesters en tolgaarders komen tegenwoordig vooral recreanten en natuurliefhebbers naar het gebied.

 

Kerstdiner Kerstbrunch
We horen graag van u ....
Reserveer de laatste plaatsen....
  • 1e Kerstdag 13.30 uur (nog enkele plaatsen vrij)
  • 1e Kerstdag 18.30 uur (vol geboekt)
  • 2e kerstdag 11.00 uur BRUNCH (vol geboekt)
  • 2e kerstdag 16.00 uur (nog enkele plaatsen vrij)

 

Klik op onderstaande link:
Kerstmis 2017
Restaurant Paviljoen

--

:

Om spam te voorkomen vragen we u de
onderstaande code over te typen.

captcha

RESTAURANT Paviljoen Lutterzand

Lutterzandweg 12
7587 LH De Lutte
T: 0541 - 55 13 86
E: info@lutterzand.nl

Aangepaste openingstijden:

Zondag 24 december GESLOTEN wegens voorbereidingen kerstdagen.

1e en 2e Kerstdag GEOPEND voor uitsluitend reserveringen.

Vanaf 27 december t/m 3 januari GESLOTEN.

Renate en John Meijerink